mIRC Scripts Editörü: Script Yazma Ortamını Tanımak

mIRC scripting'e başlarken ilk tanışmanız gereken yer script editörüdür. Bütün kodlarınızı burada yazar, düzenler ve kaydedersiniz. Editör basit bir metin düzenleyici gibi görünür ama arkasında önemli bir yapı vardır: Her sekme farklı bir script türüne karşılık gelir ve her sekmedeki kodların kuralları farklıdır. Bu rehberde mIRC script editörünü ve script dosyalarının nasıl yönetildiğini anlatıyoruz.

Editörü Açmak

Script editörüne mIRC'in araçlar menüsünden ulaşabilirsiniz. Ayrıca komut satırından doğrudan belirli bir bölüme geçmek de mümkündür. Editör açıldığında üst kısımda sekmeler, altında ise kod yazma alanı bulunur.

Dört Sekme

Aliases: Kendi komutlarınızı tanımladığınız bölüm. Her satır bir alias olabilir veya çok satırlı alias'lar süslü parantezlerle yazılır.

Popups: Sağ tık menülerini tanımladığınız bölüm. Bu sekmenin içinde ayrıca hangi menüyü düzenlediğinizi seçtiğiniz bir alt seçim bulunur: durum penceresi, kanal, kullanıcı listesi, özel mesaj ve menü çubuğu için ayrı menüler tanımlanabilir.

Remote: Olaylara tepki veren kodların ve özel identifier'ların yazıldığı bölüm. mIRC scripting'in en çok kullanılan kısmıdır.

Variables: Global değişkenlerin listelendiği bölüm. Burada değişkenleri elle de düzenleyebilirsiniz, ancak genellikle /set ve /unset komutlarıyla yönetilir.

Her sekmenin kendi dosya listesi vardır; bir sekmede birden fazla dosya açık olabilir ve sekmelerin altında bu dosyalar arasında geçiş yapabilirsiniz.

Dosya Yönetimi

Editörün dosya menüsünden yeni bir script dosyası oluşturabilir, mevcut bir dosyayı açabilir, farklı bir adla kaydedebilir veya listeden kaldırabilirsiniz. Birden fazla dosya kullanmanın avantajı düzendir: Her projeyi kendi dosyasında tutarsanız bir scripti kaldırmak veya başkasıyla paylaşmak kolaylaşır.

Dosyaları komut satırından da yönetebilirsiniz:

/load -rs scriptim.mrc
/unload -rs scriptim.mrc

Parametre	Anlamı
-rs	Remote script yükle (s: sessiz, soru sormadan)
-a	Alias dosyası yükle
-pc, -pn vb.	Popup dosyası yükle (menü türüne göre)

Yükleme komutlarının tam parametre listesi mIRC'in yardım dosyasında yer alır. Hazır addon kurulumlarında genellikle bu komutlar kullanılır; bkz. mIRC addon yükleme.

Kaydetmek ve Uygulamak

Editörde yaptığınız değişiklikler, kaydettiğinizde hemen etkili olur. Remote bölümündeki bir olay kodunu değiştirip kaydettiğinizde, sonraki olayda yeni kod çalışır. Bu, scriptleri hızlıca deneyip düzeltmeyi çok kolaylaştırır.

Kaydetmeden editörü kapatmaya çalıştığınızda mIRC sizi uyarır. Yine de alışkanlık olarak her anlamlı değişiklikten sonra kaydetmenizi öneririz.

Söz Dizimi Hataları

Editör, kaydettiğinizde temel söz dizimi hatalarını yakalayabilir. Eksik bir süslü parantez veya hatalı bir olay tanımı kaydetme sırasında uyarı verir. Ancak her hata kaydetme anında yakalanmaz; birçok hata ancak kod çalıştığında ortaya çıkar ve durum penceresinde bir hata mesajı olarak görünür.

Tipik hata mesajları şunları belirtir: tanımsız bir identifier kullanımı, eksik parametre, bulunamayan bir alias veya dosya. Hata mesajı genellikle hangi satırda sorun olduğunu gösterir. Hata ayıklama teknikleri için mIRC hata ayıklama yazımıza bakın.

Kod Düzeni Önerileri

Editörde yazdığınız kodun okunabilir olması, aylar sonra ona döndüğünüzde çok işinize yarar:

• Girintileme: Süslü parantez içindeki kodları girintileyin. Editör bazı durumlarda bunu otomatik yapar.
• Yorumlar: Satır başına noktalı virgül koyarak yorum yazabilirsiniz: ; Bu satir karsilama mesajini gonderir
• Anlamlı adlar: Alias ve değişken adları ne yaptıklarını anlatsın.
• Dosya başlığı: Her dosyanın başına scriptin adını, sürümünü ve ne yaptığını yazın.
• Gruplama: İlgili kodları bir arada tutun; bir olay için yazılmış kodlar dağınık olmasın.

Script Grupları

mIRC, bir remote dosyasındaki kodları gruplara ayırmanıza ve bu grupları açıp kapatmanıza izin verir. Grup tanımları #grupadi on ve #grupadi end satırlarıyla yapılır:

#karsilama on
on *:JOIN:#: { .notice $nick Hos geldin! }
#karsilama end

Bu grubu komut satırından kapatabilirsiniz:

/disable #karsilama
/enable #karsilama

Gruplar, bir scriptin belirli bölümlerini geçici olarak devre dışı bırakmanın en temiz yoludur. Örneğin karşılama scriptinizi yoğun kanallarda kapatıp sakin kanallarda açabilirsiniz.

Birden Fazla Script ve Çakışmalar

Birden fazla script dosyası yüklediğinizde dikkat etmeniz gereken bir konu vardır: Aynı olay için birden fazla dosyada kod varsa mIRC hepsini çalıştırır, ancak halt gibi komutlar diğerlerinin çalışmasını engelleyebilir. Aynı adda alias veya identifier tanımları da çakışır. Bu nedenle kendi tanımlarınıza özgün bir önek vermek iyi bir alışkanlıktır. Çakışmalar için mIRC addon çakışmaları yazımıza bakın.

Yedekleme

Script dosyalarınızı düzenli olarak yedekleyin. mIRC'in yapılandırma klasörünü kopyalamak, bütün scriptlerinizi, ayarlarınızı ve değişkenlerinizi korumanın en basit yoludur. Uzun süre uğraşıp geliştirdiğiniz bir scriptin kaybolması can sıkıcıdır. Yedekleme yöntemleri için mIRC yedekleme addonu yazımıza bakabilirsiniz.

Harici Editör Kullanmak

mIRC'in kendi editörü basit işler için yeterlidir, ancak büyük scriptlerde satır numaraları, arama değiştirme ve sözdizimi renklendirmesi gibi özellikleri olan harici bir metin editörü kullanmak daha konforlu olabilir. Bu durumda .mrc dosyasını harici editörde düzenleyip mIRC'te yeniden yükleyerek çalışabilirsiniz. Bazı popüler metin editörleri için mIRC sözdizimi renklendirme tanımları da mevcuttur.

Gerçek Bir Senaryo

Bir kullanıcı zamanla on beş farklı küçük script yazıyor ama hepsini tek bir remote dosyasına doldurmuş. Dosya bin satırı geçtiğinde bir hata çıktığında nerede olduğunu bulmak zorlaşıyor ve bir scripti arkadaşıyla paylaşmak istediğinde ilgili satırları tek tek ayıklamak zorunda kalıyor. Kullanıcı scriptlerini konularına göre beş ayrı dosyaya bölüyor, her dosyanın başına açıklama ekliyor ve geçici olarak kapatmak istediği bölümleri gruplara alıyor. Artık bir sorun çıktığında hangi dosyaya bakacağını biliyor.

Editörde Verimli Çalışmak

Editörde çok vakit geçirecekseniz birkaç alışkanlık işinizi hızlandırır. Bir scripti denerken kodu küçük parçalar hâlinde yazıp her parçayı kaydedip test etmek, uzun bir kodu bir seferde yazıp sonra hataları aramaktan çok daha verimlidir. Bir bölümü geçici olarak devre dışı bırakmak istediğinizde satırları silmek yerine başlarına noktalı virgül koyarak yorum hâline getirin; böylece geri almak kolay olur.

Değişkenler sekmesini ara sıra kontrol etmek de faydalıdır. Scriptleriniz zamanla çok sayıda global değişken oluşturabilir ve bunlardan bazıları artık kullanılmıyor olabilir. Kullanılmayan değişkenleri temizlemek, hem düzen hem de olası karışıklıkları önleme açısından iyidir.

Script Dosyalarını Paylaşmak

Yazdığınız bir scripti başkalarıyla paylaşacaksanız dosyayı paylaşmaya hazır hâle getirmek gerekir. Kişisel bilgilerinizi, kanal adlarınızı ve varsa parolalarınızı koddan çıkarıp ayar değişkenlerine taşıyın. Dosyanın başına scriptin adını, ne yaptığını, nasıl kurulacağını ve hangi mIRC sürümüyle test edildiğini yazın. Kurulum talimatı olarak gereken yükleme komutunu da ekleyin; kullanıcılar genellikle bu satırı doğrudan kopyalayıp çalıştırır.

Sonuç

Script editörü, mIRC scripting'de evinizdir. Dört sekmenin ne işe yaradığını öğrenin, scriptlerinizi konularına göre ayrı dosyalarda tutun, kodunuzu yorumlarla açıklayın, grupları kullanarak bölümleri kapatıp açın ve dosyalarınızı düzenli yedekleyin. İlk kodunuzu yazmak için sıradaki rehberimiz mIRC alias yazma.